Boeren bedrog

bulletMijn vader ging vroeger werken bij een baas, en startte met een salaris van  10,--  in de week.
bulletNa verloop van de tijd kreeg hij een loonsverhoging van 3% dus er kwam 30 cent bij,  0,30.
bulletDe jaren verstreken, de inflatie nam toe, de lonen waren intussen ook gestegen, en pa verdiende op een bepaald moment 500,-- in de week.
bulletEn ja hoor, het was weer tijd voor een loonsverhoging van 3%.
bulletKwam er dan weer 0,30 bij ?  Nee natuurlijk niet, het werd 3% van 500,-- dus er kwam 15,-- bij.
bulletZou die 15,-- verhoging berekend worden vanaf zijn start salaris, dan had de verhoging 150% moeten zijn om die 15,-- er bij te krijgen.
bulletDie 30 cent verhoging toen hij startte met werken, hadden op dat moment wel een zelfde relatieve waarde als die 15,-- verhoging later, hoewel het bedrag totaal verschillend was.
bulletDit komt dan ook in uiting door het uit te drukken in procenten, het was in beide gevallen 3%.
bulletConclusie, we kunnen die 15,-- en die 0,30 niet zondermeer met elkaar vergelijken, hoewel ze wel dezelfde waarde hadden mits uitgedrukt in procenten.
bullet*****
bulletDe AEX sloot op 14-januari-1953 op een koerswaarde van exact 3 (mits omgerekend in euro's)  .
bulletOp 18-april-1955 was de openingskoers 6 ofwel een toename van 3 punten ten opzichte van 14-01-'53.
bulletJoepie, goed bericht voor de beleggers, hun bezit was verdubbeld in waarde, die 3 punten stijging had hun bezit verdubbeld.
bulletPiet gaat op 14-02-2007 voor zakenreis naar het buitenland, de AEX sloot die dag op ruim 508 punten
bulletAnderhalve week later komt Piet weer thuis op 26-02-2007, en kijkt naar de slotstand van de AEX, welke op dat moment op ruim 511 punten staat.
bulletDat is een stijging van 3- punten.
bulletDat is mooi, is nu ook weer de koers verdubbeld ??
bulletNiet dus, dat is onzin om dat zo te stellen.
bulletDie 3 punten stijging in februari-2007 kunnen niet worden vergeleken met die 3 punten stijging in januari-1953.
bulletIn janauri-1953 was die 3 punten een stijging van 100% en in januari-2007 is die 3 punten een stijging van ~0,6%
bulletWel hetzelfde aantal punten, maar absoluut niet dezelfde waarde.
bullet****
bulletStel nu, dat we een koersgrafiek van de AEX uitzetten, vanaf 1951 tot en met heden, en we nemen voor elke 3 punten stijging een ruimte op de prijs-as van 1-cm.
bulletDe koersverdubbeling in de periode 01-1953 neemt dan dezelfde afstand in beslag in de grafiek als de stijging van de genoemde periode in februari 2007.
bulletJe voelt wel aan je theewater, dat zo'n grafiek wat betreft de waardering op dat moment geen juist beeld geeft.
bullet*****
bulletIn de politiek probeert men op die wijze ook van "het klootjesvolk" met een kluitje het riet in te sturen.
bulletAls politici iets in hun voordeel proberen uit te leggen, dan kijken ze of de getallen groot zijn, of dat het percentage groot is.
bulletAls het getal enorm is, maar procentueel bekeken is het weinig of niks, dan slaat men u met het getal om de oren, zonder aan te geven hoe groot dit getal is ten opzichte van het geheel.
bulletAls het getal nihil is, maar procentueel is het erg veel, dan slaat men u met de percentages om de oren, zonder te vermelden hoeveel dat nu wel precies is.
bulletIk noem dat boerenbedrog, hetzelfde wat er ook gebeurt als je de grafiek een lineaire prijs-as meegeeft, en die drie punten uit de jaren 50 even zwaar laat wegen als die 3 punten uit 2007.
bullet****
bulletMaar, het wordt nog erger ....
bullet****
bulletLaten we dat allemaal eens even bekijken in een paar grafieken van de AEX.
bulletGrafiek 1:

bulletU ziet in grafiek 1 een lineaire grafiek van de AEX over ruim 50 jaar.
bulletU heeft een loep nodig om de eerder genoemde 100-procent prijsstijging in de jaren 50 terug te vinden, terwijl bijvoorbeeld de 16% prijsstijging van 600 --> 700 breed wordt uitgemeten.
bulletZo'n grafiek geeft dus een totaal verkeerd beeld.
bulletOok prijs-steun gebieden worden onjuist weergegeven, een uitzondering hierop vormen de horizontale steunen.
bulletAls voorbeeld gebruik  ik even een paar grafieken welke ik een paar jaar geleden gemaakt heb voor het stukje: de juiste lijn (Jan gaf daarvoor toestemming ;).
bulletAls eerste even de grafiek met een linaire prijs-lijn over de jaren 1991-2002
bulletGrafiek 2:

bulletBeginnend in 1991 kunnen we wel een steunlijn tekenen, de onderste rode lijn, maar behalve in het jaar 1993 hebben we daar niet veel aan.
bulletDe lijn beginnend in 1991 en getrokken over de top in 1992 bevestigd later wel de vaker gehoorde kreet dat lijnen soms dienst doen als weerstandlijn en later dan dienst kunnen doen als steunlijn, en omgekeerd natuurlijk.
bulletLaten we nu eens een steunlijn trekken, welke rekening houdt met de procentuele waarde van een koersstijging, dus een lijn welke wel de juiste waarde toekent aan de eerder genoende stijging van bijvoorbeeld 3 punten.
bulletGrafiek 3:

bulletIn grafiek 3 ziet u een steunlijn getekend, welke wel rekening houdt met de juiste waarde van een een koersstijging, en dat is een logaritmisch verlopende steunlijn.
bulletU ziet hoe mooi de koers in de jaren 1991-- 1997 als het ware om deze lijn heen slingert, alsof de lijn een aantrekkingskracht uitoefent op de koers.
bulletOp die wijze bekijk ik de steun/weerstand lijnen het liefst.
bulletAls we de lijn iets laten zakken, dan wordt het een mooie steunlijn.
bulletEn ding mag duidelijk zijn, deze logaritmische lijn doet zijn werk veel beter dan de lineaire lijnen van grafiek 2.
bulletNu bezit niet elk programma de mogelijkheid om logaritmisch verlopende steun lijnen te plaatsen.
bulletIn het programma Wallstreet kan dit ook niet, vandaar dat ik bovenstaande lijn zelf heb geprogrammeerd in Wallstreet.
bulletWat zulke programma's dan vaak wel weer bieden is de mogelijkheid om de prijs-as logaritmisch te laten verlopen.
bulletDit ziet u weergegeven in grafiek 4:
bulletGrafiek 4:

bulletU ziet dan dat de lijn dezelfde punten pakt als de logaritmische steunlijn in grafiek 3.
bulletTevens geeft deze prijs as wel een juiste waarde aan de procentuele stijgingen van de koersen.
bullet*********
bulletGaan we nu even terug naar de grafiek waar alles mee begon, de koersgrafiek van de AEX over de jaren 2003 -- 2007 met daarin getekend een kanaal bestaande uit een steun en weerstandlijn.
bulletIk teken die even na:
bulletGrafiek 5:

bulletEen kanaal lijn wordt in doorsnee gedefinieerd als volgt:
bulletMen trekt een steun lijn onder de koers door, en parallel aan die steunlijn een lijn over de koerstopjes waarna deze lijnen een koerskanaal vormen.
bulletIn een opgaande trend vormen dan een aanraken van de steunlijn door de koers een koop -signaal en vice versa voor een dalende trend, maar dan natuurlijk bekeken van af de weerstandlijn.
bulletIn bovenstaande grafiek zien we dat wanneer je goed kijkt, en de lijnen parallel trekt, er geen mooi kanaal ontstaat.
bulletDe koersen raken de bovenste kanaal lijn niet.
bulletOok wordt er op deze wijze uitgegaan van een grafiek met een verkeerde prijs-as.
bulletImmers in deze grafiek wordt aan twee punten stijging in maart-2003 evenveel waarde toegekend als aan twee punten stijging in 2007, terwijl die 2 punten in 2003 bijna 1 % was, en deze zelfde 2 punten in 2007 nog geen 0,5% zijn van de koerswaarde.
bulletDe steunlijn is dus een lijn in een onjuiste grafiek weergave, en de hele grafiek geeft dus een vertekend beeld weer.
bullet*****
Laten we een en ander eens projecteren in een "juist" weergegeven grafiek.
bulletGrafiek 6:

bulletIn grafiek 6 zien we dan dezelfde periode weergegeven als in grafiek 5, echter nu met een logaritmische schaal verdeling.
bulletDe onderste lijn is een steunlijn, en de bovenste lijn een weerstandlijn.
bulletDuidelijk is te zien dat deze lijnen geen kanaal vormen, maar een driehoek.
bulletOok ziet u dat grafiek 5 pas waarschuwt voor een negatief geheel bij een koersbreuk van pakweg de waarde 450, terwijl in grafiek 6 deze waarschuwing al komt bij een doorbraak van rond de 470.
bulletGrafiek 5 geeft dus onjuiste signalen af doordat de prijs-as niet klopt.
bulletBoven grafiek 6 ziet u het woordje juist tussen aanhaal tekens staan.
bulletHoewel grafiek 6 dus een betere weergave van de koers is, is het nog niet de juiste.
bulletDe tijd as is namelijk niet "juist".....
bulletLaten we de tijd-as wel op de gebruikelijke wijze staan, dan zullen we de trendlijnen aan moeten passen.
bulletGrafiek 7:

bulletOok grafiek 7 is nog niet geheel juist, maar u ziet al wel dat de stijging vanaf maart-2003 keurig over een steunlijn verloopt.
bulletIk kom er later nog wel een keer op terug.
bullet*****
bulletIs het gebruik van een lineaire grafiek dan niet toegestaan?
bulletWelzeker, maar let op waar u mee bezig bent.
bulletIndien de lijnen welke u trekt bijvoorbeeld al procentueel zijn, dan moet de prijs as natuurlijk niet nog eens een keer logaritmisch zijn.
bulletVerhouding lijnen, zoals de SRL en de Gann en de Fibonacci  lijnen gebruik ik bijvoorbeeld in een lineaire grafiek.
bulletOok bij een grafiek welke loopt over een tijdvak waarin het koersverschil relatief klein is, kan gerust met een lineaire grafiek worden gewerkt, en zo ook prima met de intraday grafieken.
bulletEven nuchter nadenken dus.
bulletWaarom dan sommige analisten het dan toch anders doen ?? ... niet nagedacht misschien ... ;-)
bulletVriendelijke groet,
bulletJan ;)
bullet.
bulletDisclaimer: Bovenstaande zijn slechts ideen, verwachtingen en hersenspinsels. Ze hoeven dan ook helemaal niet te kloppen met de werkelijkheid. Handelen met deze gegevens op de beurs is derhalve voor eigen risico, en wordt afgeraden. U kunt daarbij al uw geld verliezen, en meer dan dat !!